Vestiging Limburg
Archeologie > Projecten > Archeologisch onderzoek bij herinrichting van de openbare ruimte
Archeologisch onderzoek bij herinrichting van de openbare ruimte
Bij wegreconstructies en de vaak gelijktijdige vervanging van het riool, komen afvalstoffen vrij (zoals freesasfalt, steenfunderingen, cunetzand en bermgrond), welke op een verantwoorde en juiste wijze dienen te worden afgevoerd. De regelgeving met betrekking tot deze afvalstoffen en het voorkomen van verontreiniging of aantasting van de bodem, is vastgelegd in de Wet Milieubeheer en respectievelijk de Wet Bodembescherming. Het vaststellen van de milieukundige kwaliteit van de vrij te komen afvalstoffen wordt gedaan door Senternovem erkende onderzoeksbureaus, zoals Econsultancy, die voor de betreffende werkzaamheden gecertificeerd moeten zijn.
Herinrichting van de openbare ruimte kan ook tot gevolg hebben dat mogelijk aanwezige archeologische waarden door de voorgenomen bodemingrepen kunnen worden aangetast of zelfs geheel verloren kunnen gaan. In eerste instantie is dan archeologisch (voor)onderzoek noodzakelijk, om zo te bepalen of er een gerede kans is dat archeologische waarden wel of niet aanwezig (kunnen) zijn in de ondergrond. Tevens komt men zo niet voor onaangename verrassingen te staan wanneer de infrastructurele werkzaamheden al in volle gang zijn.
In de eerste helft van 2011 heeft Econsultancy binnen de gemeente Montferland een aantal archeologische bureauonderzoeken uitgevoerd ter plaatse van een aantal wegentrajecten. Voor deze wegentrajecten, gelegen in de plaatsen Stokkum, Loil en Nieuw-Dijk, zal een rioolvervanging en een wegreconstructie gaan plaatsvinden.
Specifiek voor deze onderzoeken hebben historisch (topografisch) kaartmateriaal en foto’s veel informatie opgeleverd, zoals over wanneer de onderzochte wegentrajecten zijn ontstaan en eventuele verleggingen van een wegtracé, maar ook over de historie van de direct aangrenzende terreinen.
Bijvoorbeeld de Wehlseweg in Loil (een buurschap van Didam), welke op de cultuurhistorische waardenkaart van de gemeente Montferland wordt aangegeven als een historische weg, is mogelijk al ontstaan in de tijd dat het buurtschap Loil ('Loel') vorm kreeg, in de Vroege-Middeleeuwen. Het vormde één van de buurtschappen nabij Didam en wordt in 1178 voor het eerst vermeld. Aan de noordzijde van de Wehlseweg was in de 15de eeuw een windmolen aanwezig. De windmolen met de bijbehorende rechten behoort in 1457 toe aan Roeloff van Loel. Die verkoopt de molen en de rechten in dat jaar aan de Heer van Bergh. Waarschijnlijk is deze windmolen uiteindelijk in gebruik genomen voor de “Rosmalerij”, een (graan)malerij. De kerk op de voorgrond van de foto (kijkend in noordwestelijke richting) betreft de in 1910 gebouwde R.K. kerk OLV Onbevlekt Ontvangen, met ernaast gelegen de pastorie. Beide zijn trouwens aangewezen als gemeentelijke monumenten. De Wehlseweg vormt tevens een overgang in het cultuurhistorische landschap, met ten zuiden de oudere kampontginningen (het Holthuizen) en ten noorden het broekgebied van graslanden.
Voor het onderzochte wegentraject in Loil kon, op basis van de resultaten van het bureauonderzoek, niet met zekerheid geconcludeerd worden dat er géén archeologische waarden kunnen worden verwacht. Voor het vervolgonderzoek is maatwerk vereist. Door het uitvoeren van een archeologische inspectie kan dat deel of kunnen die delen van het tracé geïdentificeerd worden waar archeologische waarden aanwezig zijn of zeer waarschijnlijk zullen worden aangetroffen. Hiervoor is mogelijk ook een rol weggelegd voor amateur-archeologen om (periodiek) te laten meekijken met de geplande werkzaamheden. Vervolgens kan besloten worden, in goed overleg met het bevoegd gezag (en diens archeologisch adviseur), of vervolgstappen wel of niet nodig zijn.
De resultaten van dergelijk archeologisch onderzoek kunnen als inspiratiebron meegenomen worden voor de herinrichting van de openbare ruimte, om zo de aangetroffen archeologische waarden, en daarmee het achterliggende verhaal van de bewoningsgeschiedenis ter plaatse, beter onder de aandacht te brengen.
< Terug
